Jeśli kiedykolwiek zbierałeś punkty za zakupy w Biedronce, to znaczy, że zetknąłeś się w praktyce z grywalizacją. Jak można się domyślić po pierwszej części tego słowa (gry), technika grywalizacji zaczerpnięta jest z gier. Ma na celu motywować nas do określonego działania poprzez zaproszenie do udziału w zabawie. Czemu waśnie w zabawie? Ponieważ mechanizmy gry wciągają i motywują! Oraz dlatego, że… jesteśmy niczym słonie.
Trampki do sukienki, czyli dekadencja
Podobno żyjemy w czasach dekadencji, czyli postmodernistycznego łączenia wszystkiego ze wszystkim. Przerabiamy piosenki, wyciągamy z szafy retro sukienki, łącząc je z trampkami. Wykorzystujemy techniki projektowania gier w biznesie do angażowania klientów, konsumentów albo pracowników do działania, czyli stosujemy grywalizację.
Pisząc prościej – nudne działania zamieniamy w atrakcyjne. Korzystamy z gier, nie spędzając czasu tylko miło, bezproduktywnie, ale mając określony cel. Grywalizację możemy stosować nie tylko w marketingu, ale i w edukacji, sprzedaży czy w zakresie szkoleń.
Jak umilić sobie chodzenie po górach?
Wiele różnych aktywności możemy kojarzyć nie do końca pozytywnie – z pracą, wysiłkiem, ciężarem. Nawet chodzenie po górach. Efekty turystyki górskiej są naprawdę miłe co najmniej dla naszej ambicji, ale żmudne wspinanie się bywa męczące. Lecz… szukanie skrzynki z prezentem pod wiszącą skałą, z mapą w dłoni, brzmi ciekawiej. Tak ciekawie jak poszukiwanie skarbów – pisze Paweł Tkaczyk w książce „Grywalizacja, jak zastosować mechanizmy gier w działaniach marketingowych”. Bo geocaching (jedna z form grywalizacji) polega właśnie na znajdywaniu skrzynek ukrytych w różnych miejscach. Dla samej radości znajdywania, a przy okazji dla zrzucania wagi.
Zaskakujące, ale i wychodzące naprzeciw oczekiwaniom ludzi XXI wieku, jest to, że w Internecie można sobie zamówić takie skrzynki z nagrodami. Możemy je zamówić blisko miejsca, w pobliżu którego chcemy podjąć jakąś aktywność, a nie mamy wystarczająco motywacji do jej podjęcia.
Grywalizacja a mechanizmy gier
Oto główne mechanizmy charakterystyczne dla gier (tzw. mechanika gier), które motywują i angażują, a które możemy przenieść w inne rejony aktywności:
- nagradzanie
- zwyciężanie
- stosowanie informacji zwrotnej
- zaskakiwanie
- rywalizowanie
Zaczerpnięte mechanizmy z gier komputerowych, fabularnych czy towarzyskich wykorzystujemy w innych kontekstach, głównie do zwiększenia efektywności w danym zakresie.
W podręczniku „Grywalizacja w działaniu” czytamy, że warunkiem grywalizacji jest 5 elementów:
- Cel – np. zwiększenie sprzedaży.
- Emocje – głównie podekscytowanie zabawą.
- Mechanizm gry – wspomniane wyżej elementy, takie jak nagradzanie czy rywalizacja.
- Doświadczenie z życia – czynności nie związane z graniem, ale z codziennością.
- Motywacja – akcja grywalizacyjna musi budzić motywację.
Grywalizacja na co dzień
Aby wyobrazić sobie jak to może działać, zacznijmy od prostych, bardziej codziennych sytuacji. Na przykład od jedzenia. Jeśli przykładowo chcesz zmienić swoje nawyki żywieniowe, to:
- Przygotuj sobie kartkę.
- Rozpisz na niej zadania, które musisz zrobić, aby zmienić sposób żywienia, na przykład włączyć do diety chleb pełnoziarnisty, warzywa i orzechy.
- Ustal nagrody za wykonanie każdego zadania.
Podobną taktykę grywalizacji zastosuj do „ogarnięcia” mieszkania, rozpisując na przykład sprzątanie łazienki i koniecznie ustalając nagrody (obejrzenie odcinka serialu?) za wykonanie jakiegoś zadania.
Od prostych technik grywalizacji przejdź z czasem do bardziej złożonych, na przykład w grupie – podczas spotkania towarzyskiego. Pamiętając, że aby zadziałał mechanizm społeczny, czyli aby grywalizacja grupowa okazała się skuteczna, musi w niej uczestniczyć co najmniej kilka osób.
Grywalizacja w biznesie
Kolejnym etapem wtajemniczenia w techniki grywalizacji będzie zastosowanie jej w biznesie. Oto, jakie korzyści przyniesie zastosowanie tej strategii:
- poprawi integrację grupy, czyli poczucie przynależności do niej i współpracę między członkami
- zwiększy motywację członków poprzez stosowanie nagród i szybką informację zwrotną
- umożliwi dotarcie do tych konsumentów, którzy uodpornili się na dotychczasowy przekaz reklamowy, na przykład telewizyjny czy banerowy
Grywalizacja to sposób na leniwego słonia
Na koniec jeszcze napiszmy o tym, dlaczego w ogóle stosujemy mechanizmy z gier. Paweł Tkaczyk tłumaczy to tym, że my, ludzie, jesteśmy jak słoń i jeździec. O ile jeździec – racjonalny umysł nastawia wieczorem budzik, aby obudzić się rano do pracy, to pierwszy jednak rano budzi się słoń – nasza pierwotna, leniwa mentalność, która ten budzik wyłącza i chce dalej spać.
Aby przechytrzyć leniwego, ale skłonnego do zabawy słonia, trzeba zamienić obowiązek w zabawę. Z pozoru zabawa może wydawać się nie dawać żadnych wymiernych korzyści poza satysfakcją. Tymczasem profesor antropologii na Uniwersytecie Emory Melvin Konner twierdzi, że zabawa zachęca nas do poznawania nowych rzeczy i uczy odnajdywania nowych dróg. Może być ewolucyjnym sposobem na rozwinięcie naszych mózgów, które ze względu na naszą budowę anatomiczną są podczas naszych narodzin niemal jak czysta tablica.
Bo ciekawość nas swędzi
Skrzynki z nagrodami i inne zabawy działają na nas tak silnie dlatego, że – jak twierdzi Paweł Tkaczyk – istnieje silne powiązanie pomiędzy ciekawości z motywacją. Jak pokazały badania rezonansem magnetycznym – ośrodek ciekawości znajduje się w mózgu bardzo blisko miejsca odpowiadającego za ból fizyczny. Dlatego ciekawość może wywoływać uczucie podobne do bólu, którego za wszelką cenę chcemy się pozbyć.
